Dadadenksels

Tips om kinderen zelf te leren denken door creativiteit, mindfulness en filosofie te combineren in een half uurtje denkles per week. Met dadadenken zet je de wereld op zijn kop.

Iedereen kan cartoons tekenen dankzij Graham Shaw

Er zijn nogal wat mensen die denken dat ze niet kunnen tekenen. Bob Ross heeft ons in ‘The joy of painting’ in de jaren 90 al geleerd dat dat niet waar is en dat er eigenlijk in iedereen een kunstschilder schuilt. Hetzelfde doet Graham Shaw maar dan met striptekenen. In 15 minuten leert hij je hoe je diverse strippersonages kunt maken. Het is zo simpel, dat iedereen het kan. Lees meer


Denk eens binnen de kaders! Inside-the-box dus…

‘Buiten de kaders’ denken is al heel lang in. Zo in, dat ‘binnen de kaders’ kijken ‘buiten de kaders’ kijken wordt.  ‘Buiten de kaders’ kijken is zelfs zo’n cliché geworden dat als je op ‘binnen de kaders’ googelt je alsnog hits krijgt voor ‘buiten de kaders’. Alsof dat wel een typefout moest zijn en Google zo behulpzaam is om dat te corrigeren. Een extra reden om alles eens eigenwijs en strikt ‘binnen de kaders’ te gaan bekijken! Lees meer


Zo goed zijn als mama, dat wil je ook! Of moet het anders?

Meisjes spelen met poppen en jongens met auto’s. Zo is het altijd! Toch? Als je naar speelgoedadvertenties kijkt, lijkt dat soms wel zo te zijn. ‘Eigenlijk kun je zo helemaal niet kiezen wat je zelf leuk vindt,’ merkte een jongen een keer op. Maar hoe zou een genderneutrale advertentie er dan uitzien? Laat de kinderen er eens een ontwerpen. Lees meer


Recht praten wat krom is

Het vergt behoorlijk wat creativiteit om bij de combinatie van een willekeurige waaromvraag met een willekeurig omdat antwoord een logische redenering te verzinnen. Je moet dan recht praten wat krom is.  Lees meer


Leren grenzen aangeven is respect voor jezelf

Leren je grenzen aan te geven is respect voor jezelf. Met de mindfulness oefening ‘stop, tot hier’ en ‘het gouden ei’ kunnen kinderen dat leren. Dit kun je doen in het kader van de week van het respect, die is van 6 tot en met 12 november. De organisatie Respect Education Foundation wil dat dan zo veel mogelijk scholen aandacht besteden aan respect. Lees meer


Maak van je klas lekker slechte rappers!

Door expres iets slechts te maken, leer je feitelijk hoe je iets goed zou moeten doen. Laat je klas daarom inspiratie opdoen met de rap ‘Slechtste rapper van de straat’ van Roel C. Verburg en zet ze daarna aan het werk om zo slecht mogelijke raps te schrijven. Zo hebben de kinderen lol, moeten ze creatief zijn, maar zijn ze ondertussen ook heel erg met taal bezig. Lees meer


Denktraining: als het stormt, vliegen je stomme spullen weg!

Elke leerkracht zou de denksleutels in zijn la moeten hebben liggen. Zo heb je altijd een creatieve denktraining bij de hand. Een voorbeeldje: Bedenk voordelen van een storm: dan waaien je stomme spullen weg! Bedenk nadelen van een potlood: je kunt de scherpe punt in je oog krijgen! Lees meer


Bovennatuurlijke krachten als creatief tussendoortje

Meisje met bovennatuurlijke krachten

De 5 minuten reeks van ‘onderwijs maak je samen’ biedt tientallen tussendoortjes voor in de klas rondom een thema, bijvoorbeeld taal, focus en creatief denken. Klik verder voor een gratis kaartje dat bij de Kinderboekenweek past om het eens uit te proberen. Lees meer


Knip je eigen beesten

Cover van 'Knip je eigen beesten'Waarom zou je altijd tekeningen maken door te tekenen? Probeer net als illustratrice Loes Riphagen eens wat nieuws en ga tekeningen knippen. Succes verzekerd! Lees meer


Maak je groot en gevaarlijk: Haka-wedstrijd in de klas

In Nieuw Zeeland kennen ze de Haka- traditie bij rugbywedstrijden. Dat is een soort dans die ze aan het begin van de wedstrijd doen, bedoeld om de tegenpartij bang te maken. Het gaat er spectaculair aan toe en je krijgt er een flinke energie boost van. Leuk tussendoortje voor in de klas dus. Lees meer


Zet gewoon ergens een stip en kijk dan wat er gebeurt

Ik ben niet creatief! Geen kind zou dat over zichzelf mogen zeggen want het is zelden waar. Creativiteit is namelijk veel breder dan goed tekenen en knutselen. Begin dit schooljaar daarom eens met het onderuithalen van dit hardnekkige idee. Bijvoorbeeld door het boek ‘De stip’ voor te lezen en daarmee aan de slag te gaan. Lees meer


Lastig? Of creatief? Anders kijken naar kinderen

Sommige kinderen doen altijd alles anders. Dat kan soms best wel lastig zijn als je voor de klas staat. Maar de creativiteit van deze acties is vaak ook bewonderenswaardig. Zo ontmoette ik tijdens een gastles creatief denken Jesse. Hij wist me bij elke opdracht te verrassen. Lees meer


Burgerschapsvorming door kinderen zelf een spel te laten bedenken

Als je kinderen zelfstandig een spel laat bedenken wordt hun creativiteit gestimuleerd. Kinderen hebben er ook veel lol in. Leuke opdracht dus, maar nog interessanter aan deze opdracht is dat de kinderen al spelende een mini politiek systeem opzetten. In het ene groepje wordt over de spelregels uitgebreid vergaderd, in het andere groepje staat een dominante leider op en in weer een ander groepje gaat het spontaan en vanzelf. Deze observaties zijn prachtig discussiemateriaal en levert een mooi lesje burgerschapsvorming op. Lees meer


Van koffievlek naar griezels

koffievlekkunst (4)Een vlek wordt vaak als een probleem gezien, maar als je anders kijkt, zie je misschien wel kunst. Laat kinderen daarom eens kliederen met koffie. Voor je het weet heb je een prachtige koffievlekken kunstexpositie. Lees meer


Creëer je eigen held door te stapeltekenen.

Bedenk eIn verhalen voor kinderen kom je veel helden tegen zoals Superman, Pipi Langkous, Dolfje Weerwolfje en Brandweerman Sam maar ook anti-helden zoals Donald Duck, Mees Kees en Pudding Tarzan. Maar hoe bedenk je zo’n held?
Lees meer


13 opdrachten voor het vreselijkste kringgesprek ooit

chaos in de klas betaaldBij kringgesprekken gelden allerlei regels. Voor kinderen is het niet altijd duidelijk waarom. Met deze drama-oefening wordt dat snel duidelijk! Iedereen krijgt een doe-opdracht over hoe hij zich moet gedragen tijdens een kringgesprek. Waarschuwing: dit wordt chaos. Maar wel leuke chaos, voor een keertje dan. Lees meer


Kinderen leren schrijfstrategieën door de methode Tekster

prewritingJe kunt teksten leren schrijven op verschillende manier benaderen. Je kunt je vooral op de creativiteit richten, maar je kunt je ook op het meer rationele schrijfproces en de verhaalstructuur focussen. Dat laatste is wat de schrijfmethode Tekster doet. Een recensie… Lees meer


Mindfulness: eten met al je zintuigen

Eet je lunch met al je zintuigen.

Deze oefening is gebaseerd op een bekende mindfulness oefening met een rozijn. Bij deze oefening wordt een rozijn zo opgegeten dat alle zintuigen bewust mee doen. Bewust eten hoeft niet perse met een rozijn maar kan natuurlijk ook met de meegebrachte lunch of snack. Lees meer


Spelen met prentenboeken

cover spelen met prentenboekenIn het boek Spelen met prentenboeken vind je 22 prentenboeken waarbij allerlei spelletjes en activiteiten zijn bedacht. Zo kun je een schooljaar lang steeds twee weken met één prentenboek werken zonder zelf activiteiten te hoeven bedenken. Lees meer


Maak vrienden voor de Gruffalo

gruffalo

Het prentenboek ‘De Gruffalo’ is vanaf 7 april te koop voor 2 euro dankzij de organisatie ‘Ik wil een prentenboek’. Snel kopen dus en ga dan na het voorlezen met de kinderen zelf fantasiedieren maken door willekeurig lettergrepen te combineren. Zo krijgt de Gruffalo ineens gezelschap van bijvoorbeeld de Bikoefa, de Rimlaboe of de Fizorop. Maar hoe zien zij er dan uit? Dat mogen de kinderen verzinnen.

Lees meer


Leer hoe je een compromis sluit met dit evenwichtsspel

Heb je gelijk als je hard kan schreeuwen?In je eentje gelijk hebben is lekker makkelijk. Het samen eens worden is een stuk lastiger. Dat moeten kinderen nog leren. Daar kun je dit evenwichtsspel voor gebruiken. Start met de opdracht om in groepjes tien foto’s te categoriseren als mooi of lelijk. De kans is groot dat dit bepaald wordt volgens het recht van de sterkste oftewel wie het hardste schreeuwt heeft gelijk. Lees meer


Over de grote titelverkiezing (en hoe er stiekem een hoop boeken van de stapel werden gepakt)

titelverkiezingHet eerste wat je van een boek ziet, is de kaft en de titel. Je moet dus zorgen dat je hiermee de potentiële lezer verleidt om het boek op te pakken. Maar in hoeverre lukt schrijvers dat? Laat de kinderen daar eens over jureren en misschien wakker je zo ook nieuwsgierigheid naar de boeken aan. Op een school in Delfzijl werden in ieder geval aan het eind van les heel veel boeken van de stapel gegraaid. Lees meer


Kunst maken van schaduw

Maak kunst van een schaduwSchijnt de zon? Stuur je klas dan naar buiten om te zoeken naar kunst. Kunnen ze een schaduw vinden waar ze een kunstwerkje van kunnen maken? Ze mogen hierbij gebruik maken van papier, stiften en stoepkruit (of Photoshop of de gratis equivalent Gimp). Lees meer


Schrijf jezelf de baas over je toekomst

Strafregels zijn nuttig. Het is namelijk zo dat als je iets opschrijft je eerder geneigd bent om iets te doen. Dus 25 maal opschrijven: “ik moet naar de juf luisteren” is zo gek nog niet. Dat komt omdat mensen in overeenstemming willen leven met hun woorden. Als je de baas over je toekomst wil zijn, is het dus goed om dat wat je wilt bereiken op te schrijven. Zo word je de baas over je toekomst. Lees meer


Creatief koken: wat de Fransen kunnen, kunnen wij ook

aangebrande franse cake vkAmandelspijs of spijs is een mengsel van amandelen en suiker. Het wordt gemalen en in het binnenste van een krentenstol gestopt. Peperkoek is koek met o.a. peper erin. Twee gerechten waarvan je je af kunt vragen: hoe kom je erop? De Fransen zijn nog beter in gekke recepten verzinnen. Denk maar aan beschimmelde kaas en aangebrande cake! Lees meer


Leren brainstormen met een potlood

Pencil-lead-carving-by-Cindy-Chinn-viral-image-600--sigAls je een potlood ziet, dan denk je aan tekenen. Dat is logisch. Maar wat zou je er nog meer mee kunnen doen? Je zou er een knot in je haar mee kunnen maken, of hem als toverstaf gebruiken. Je kunt er ook kunst van maken. Zoals de kunstenaar Cindy D. Chinn. Kunnen de kinderen nog meer dingen verzinnen die je met een potlood kunt doen? Ga er eens over brainstormen met de volgende tips. Lees meer


Als je goed kijkt, komt alles tot leven (en kun je een memory game winnen)

tineke meirinkVan ogenschijnlijk saaie foto’s kun je ontzettend grappige kunstwerkjes maken. Dat bewijst Tineke Meirink met haar stop:watch project. Een hamer of een katrol kan een grappig mannetje of een aap worden. Gewoon door stil te staan bij dingen (stop), goed te kijken (watch) en vervolgens je creativiteit te gebruiken. Laat kinderen dat ook eens doen! Lees meer


Knuffel met een boom en test je zintuigen

Knuffel met een boom

Met een boom knuffelen is behoorlijk Zen, maar ook een leuke manier om eens kritisch over je zintuigen na te denken. Hoe goed werken die eigenlijk? Kun je iets terugvinden met behulp van je tast, gehoor en geur als je het nog nooit gezien hebt? Dat is uit te testen op een plek met veel bomen. Misschien staan die op het schoolplein en anders is er vast wel een parkje of plantsoen in de buurt. Lees meer


Maak swingende raps van gedichten

cover zusje achter het behangGedichten hebben bij kinderen nog al eens een saai imago. Maar als je met de klas van de gedichten swingende raps maakt, wordt dat snel anders. Heel geschikt daarvoor zijn de gedichten uit de bundel ‘Mijn zusje achter het behang’ van Bette Westera waarin allerlei gedichten staan over bijzondere en vreemde familieleden. Lees meer


Schaduwspel

schaduwspel (14)Je kunt op een eenvoudige manier een schaduwspel maken met een bananendoos, een bureaulamp en dun papier. De personages voor het stuk bedenken de kinderen zelf. Laat de kinderen bijvoorbeeld dieren op karton tekenen, uitknippen en op een satéprikker plakken. Bij deze figuren kunnen ze een verhaal bedenken en uitspelen.  Lees meer


Denktekenen: teken iets wat ontelbaar is

De opdracht was: teken iets wat ontelbaar is. Kinderen denken hierdoor al tekenend na over de dingen om hen heen. Ze komen op originele redenaties maar stuiten ook op een heleboel vragen. Zo raak je tijdens het tekenen aan het denken.


Kerstbal met een boodschap

Maak met de kinderen een kerstbal met een mooie, lieve boodschap in vijf simpele stappen: koop bij een goedkope winkel doorzichtige kerstballen, laat elk kind een kerstwens voor zijn familie bedenken, laat elk kind deze wens zo netjes mogelijk op een smal …
Lees meer


Hoe ik per ongeluk een boek schreef

cover-hoe-ik-per-ongeluk-een-boek-schreefHoe leer je kinderen hoe je een goed verhaal schrijft? Heel simpel, door het boek ‘Hoe ik per ongeluk een boek schreef’ van Annet Huizing voor te lezen. Het verhaal is grappig en vlot geschreven en leest daardoor lekker voor. Het verhaal is bovendien boeiend en tussendoor krijg je schrijftips. Deze tips zijn op zo’n natuurlijke manier door het verhaal gevlochten dat het totaal niet op schrijflesjes lijkt. Lees meer


Maak van creatief schrijven geen bezigheidstherapie

schrijvend-kindCreatief schrijven is niet alleen leuk, maar ook leerzaam want tijdens het schrijven ben je volop bezig met taal. Behalve de taalontwikkeling stimuleer je door te schrijven ook de verbeeldingskracht en doe je aan leesbevordering doordat het kind in de schoenen van de schrijver gaat staan. Het kind kan door te schrijven ook een nieuw talent bij zichzelf ontdekken (‘He, ik ben niet goed in taal maar wel in verhalen bedenken!’) en zijn eigenheid en eigen ideeën uiten. Ook waardevol is dat het kind leert reflecteren op zijn eigen werk doordat de leerkracht zijn werk kritisch leest en dus serieus neemt. Hoewel … daar gaat soms wat mis. Lees meer


Het superheldendramaspel

Verhalen gaan over helden. Soms zijn dat superhelden met bovennatuurlijke krachten. Drama-docent Frank Elsdijk heeft daar een leuk spel bij bedacht. Je staat in de kring en voert één voor één superhelden op die de kinderen met een bepaalde beweging om de beurt moeten uitbeelden. In de loop van het spel komen er steeds meer spelregels en helden bij waardoor het spel steeds spannender en grappiger wordt.  Lees meer


Het woordenboekspel: wat is een kliekje?

woordenboekHet woordenboekspel is goed voor de woordenschatontwikkeling én voor de creativiteit. Je hebt er alleen een junior woordenboek voor nodig. Kopieer een stuk of vijftien willekeurige bladzijden. Verdeel de klas in groepjes van twee of drie kinderen. Geef elk groepje een bladzijde uit het boek. Op deze bladzijde zoeken deze kinderen een voor hen onbekend woord op. Ze schrijven het woord en de betekenis op een kladblaadje. Vervolgens verzinnen ze nog twee nep betekenissen. Als iedereen klaar is, mag de rest van de klas raden welke betekenis de juiste is. Een voorbeeldje… Lees meer


Taalspelletjes met choco(melk)letters

chocomelk-steelEen goede reden om veel chocoladeletters te eten en chocolademelk te drinken is om zoveel mogelijk letters te verzamelen om op school te gebruiken. Want je kunt er leuke taalspelletjes mee doen zoals Boggle: hoeveel verschillende woorden kun je met vier letters maken? Of Zoek de verdwenen letter: welke letter hoort op de plek van de #hashtag? Ook leuk: reuzenscrabble op het schoolplein! Of maak beeldsonnetten of eigenlijk lettersonnetten in dit geval.  Lees meer


Leren en complimenteren met de deugdenvriendjes

deugdenvriendjes-1Hoe een klas zich als groep gedraagt, is soms voor verbetering vatbaar. Wat wel goed gaat mag ook zeker benoemd worden. Een manier om dit te doen zijn de Deugdenvriendjes. Dat zijn 52 kaartjes met daarop deugden. Deugden zijn universele levensvaardigheden die iedereen kan waarderen. Het gebruik van de kaartjes is een heel positieve manier van feedback geven op gedrag. Bij groepen waar ik vaak kom, open ik er elk kringgesprek mee. Ik zoek daarvoor van te  voren twee passende deugdenkaartjes uit. Een leerpunt en een compliment. Lees meer


Schrijven is kijken met je ogen dicht

Schrijven is kijken met je ogen dicht, zegt Remco Campert. Hij bedoelt daarmee dat door te beschrijven wat je met je zintuigen waarneemt een verhaal levendiger wordt. De lezer kan het dan voor zich zien. Met dit lesidee kun je dat met …
Lees meer


Leren hoe een verhaal in elkaar steekt met Lego

Een bijzondere manier om kinderen verhalen te laten bedenken is StoryStarter van Lego. Door dit concept leren kinderen door te spelen hoe verhalen in elkaar zitten. Ze moeten bijvoorbeeld drie scenes van een verhaal nabouwen met lego. Zo leer je een verhaal …
Lees meer


Met raadgedicht krijg je kinderen aan het lezen

Een raadgedicht is een gedicht waarin één woord ontbreekt. Dit woord is afgedekt en alleen de dichter kent het woord. Het is de bedoeling dat kinderen gaan raden wat het woord moet zijn. Leesbevordering Ineens is het nu voor het kind belangrijk waar …
Lees meer


Zeg bij een creatieve opdracht nooit: ‘Dat is fout’!

Bij een taal- of rekenopdracht moet een kind natuurlijk doen wat er van hem gevraagd wordt, anders is het fout. Voor een creatieve opdracht geldt dat niet. Sterker nog, de eigenwijst uitgevoerde opdrachten zijn vaak het verrassendst. De kunstenaar Bob en Roberta Smith …
Lees meer


Creatief koken: smuldobbelstenen maken

Chocola is gezond. Ja, echt! Goede chocola dan, want vooral goedkope chocola is vaak wat minder gezond. Daar zit te weinig cacao, te veel suiker én plantaardige vetten in. In goede chocola zit cacaoboter, weinig suiker en veel cacao. Dat is chocola …
Lees meer


Leer denken als een kunstenaar

Het boek ‘Denk als een kunstenaar’ maakt korte metten met het idee van de goddelijke inspiratie. Creativiteit is niet totaal ongrijpbaar maar een combinatie van eigenschappen die aan te leren zijn. Het gaat om negen eigenschappen die je bij veel kunstenaars terugziet. Will Compertz …
Lees meer


Hebbeboek: Tangramkat

Een jongen maakt een kat van tangram. Daarna besluit hij een vriendje voor de kat te maken. Maar dat loopt anders dan verwacht. De kat raakt in de problemen. Om de kat te redden moet de jongen wel heel creatief denken. Gelukkig …
Lees meer


Zand uit de zandbak is prima vloerbedekking

Leuk tussendoortje in de klas of aan tafel tijdens het eten. Doe een lachwekkende uitspraak of stelling en laat vervolgens kinderen argumenten verzinnen om de stelling aannemelijk te maken. Stelling: Op legoblokken kun je prima slapen. Kind: “Als je er veel hebt kun …
Lees meer